Alkmaar

Uit Wikivoyage
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Alkmaar [1] is een stad in het noorden van Noord-Holland, in de toeristische regio Noord-Hollands Schiereiland.

Info[bewerken]

Alkmaar is de grootste stad in deze regio en derhalve een belangrijk verzorgingscentrum. De stad heeft een bezienswaardig historisch centrum en is onder meer beroemd om zijn kaasmarkt en om het Alkmaars Ontzet ("Bij Alkmaar begint de victorie"), dat nog ieder jaar gevierd wordt op 8 oktober.

Arriveren[bewerken]

LocatieAlkmaar.png

Alkmaar is goed te bereiken vanuit de Randstad. Wie vanuit het noorden komt zal via de Afsluitdijk rijden. Internationale verbindingen gaan via Schiphol, IJmuiden (veerdienst) en de grote spoorwegstations.

Per trein[bewerken]

Alkmaar heeft twee stations: Alkmaar en Alkmaar Noord. Voor toeristen is het eerste station het interessantst, dit ligt dichtbij het oude centrum. Beide stations zijn gemakkelijk te bereiken vanuit heel Nederland. Vanuit Nijmegen en Maastricht in het zuiden van Nederland, en Den Haag, Den Helder, Schagen en Hoorn vertrekken directe treinen naar Alkmaar. Deze rijden minimaal 1x per uur, maar het grootste deel van de dag 2x per uur. Deze treinen zorgen ook voor directe verbindingen met Amsterdam en Utrecht (meestal 4x per uur) en grote steden als Haarlem, Leiden en Arnhem.

Per bus[bewerken]

Vanuit Leeuwarden rijdt er ieder uur een snelbus over de Afsluitdijk naar Alkmaar. Deze bus sluit aan op snelbussen vanuit Drachten (aan de kop van de Afsluitdijk) en Hoorn en Den Helder (in Den Oever). Verder zijn er reguliere busverbindingen met de voorsteden en de omliggende dorpen in de kop van Noord-Holland.

Per auto[bewerken]

De stad is uit het zuiden per auto te bereiken via de snelweg A9. Wie vanuit het noorden komt kan de A7 volgen tot Middenmeer en daar verdergaan over de Alkmaarse weg, de N242. Vanuit Den Helder kunt u de N9 volgen, vanuit Schagen de N245 (in de volksmond "de S3").

Alkmaar heeft een eigen ringweg, waarvandaan verschillende hoofdstraten naar het stadscentrum voeren. Houdt er rekening mee dat parkeren hier niet altijd gemakkelijk is. De beste oplossing zijn de verschillende parkeergarages, die goed staan aangegeven - maar parkeren is hier niet gratis.

Per boot[bewerken]

Wie eraan hecht een stad per boot te bereiken kan gebruik maken van het gratis pontje tussen de wijk Schermereiland en het centrum. Er wordt aangemeerd aan de Bierkade.

Rondreizen[bewerken]

De Waag is een bekend symbool van Alkmaar

Het centrum van Alkmaar is niet groot, dus de meeste afstanden zijn prima te voet af te leggen. Als u ook wat van de omgeving wilt zien of bijvoorbeeld in een buitenwijk overnacht kan het handig zijn om een fiets te huren. Zoals de meeste Nederlandse steden is Alkmaar fietsvriendelijk opgezet, er zijn veel van het overige verkeer gescheiden fietspaden en fietsers hebben meestal hun eigen stoplichten. De verkeerssituatie op de Kennemerstraatweg (richting Heiloo) en de Bergerweg (richting Bergen) kan niettemin soms verwarrend zijn, het fietspad ligt daar bij sommige kruisingen tussen twee rijbanen in.

Per openbaar vervoer[bewerken]

Alkmaar heeft eigen stadsbussen die de verschillende wijken en buurten met het centrum verbinden. Deze bussen komen in de binnenstad samen bij de halte Kanaalkade en verder bij het spoorwegstation.

Per taxi[bewerken]

In Alkmaar zijn verschillende taxibedrijfjes actief. Zoals overal is het aanbevolen om opmerkzaam te zijn en erop te letten dat de taxameter loopt. In de praktijk is het vervoer per taxi in Alkmaar veilig, zij het niet goedkoop.

Per auto[bewerken]

Vervoer per auto is goed mogelijk, maar parkeren is vaak een probleem. In de spits zijn de hoofdwegen vaak erg druk. Ook moet u rekening houden met eenrichtingsverkeer en autoluwe zones. Voor vervoer binnen de stad is de fiets meestal een beter alternatief.

Per boot[bewerken]

In de zomer is het mogelijk om tegen betaling een rondvaart door de Alkmaarse grachten te maken. Ook kunnen er bootjes worden gehuurd. Het is een bijzondere ervaring om de waterstad vanuit dit perspectief te bekijken, maar een erg effectieve vorm van vervoer is het niet.

Bekijken[bewerken]

Panoramafoto van het stadhuis
Hof van Sonoy
Doelen

Alkmaar heeft een aantrekkelijke oude binnenstad met een netwerk van grachtjes en oude straatjes. Schilderachtige buurtjes vindt u onder meer rondom het Fnidsen ("het Veneetsche eiland") en tussen Waagplein en Hofplein. In deze buurten bevinden zich ook veel kleine speciaalzaken. Het loont de moeite om de verschillende monumenten in de stad te bekijken. De binnenstad is een beschermd stadsgezicht, er zijn zo'n 400 rijksmonumenten te bewonderen, waaronder verschillende kerken.

  •    De Waag. Dit is hèt symbool van Alkmaar. De klokkentoren is vanuit heel de binnenstad te zien en te horen. Het aangrenzende Waagplein is het drukste plein van de stad. In de zomer staat het vol terrassen, behalve op vrijdagmorgen, dan vindt er de beroemde Alkmaarse kaasmarkt plaats. In het Waaggebouw worden dan de kazen gewogen. Het gebouw was ooit een kapel, wat nog te zien is aan de zijgevels: in het metselwerk zijn kerkramen te ontdekken. Het indrukwekkendst is de oostgevel, met een groot mozaïek ter ere van het Alkmaars Ontzet. In de toren is een carillon aanwezig dat vrolijke deuntjes speelt. Als de uren worden geslagen trekt er aan de oostkant van de toren een stoet van beeldjes voorbij, de "Ruitertjes". Ze maken hun komst kenbaar met een trompetsignaal.
  •    Het stadhuisLangestraat 97. Het is een indrukwekkend gotisch complex met een opvallende toren. Typisch zijn de "speklagen" over de volle breedte van de gevel. In het interieur bevinden zich verschillende oude zalen. De burgemeesterswoning links van het stadhuis heeft een indrukwekkende barokgevel.
  • Alkmaar is alom bekend om zijn vele hofjes, oorspronkelijk gebouwd voor hulpbehoevenden. De meeste ervan worden nog bewoond. Het Wildemanshofje aan de Oude Gracht kan bezocht worden. Dat geldt ook voor het intieme Hofje van Splinter, op de kruising van het Ritsevoort en de Lindengracht: schroom niet om de deur te openen. Andere hofjes kunnen worden bezichtigd tijdens speciale rondleidingen, vraag hiernaar bij de VVV.
  •    Hof van SonoyHofplein. Het Hof van Sonoy heeft een opvallende toren. Oorspronkelijk stond op deze plek een klooster, later werd het ingericht als woonhuis van Diederik Sonoy, Geuzenleider en gouverneur van het Noorderkwartier. Tegenwoordig is in het statige gebouw een restaurant gevestigd.
  •    Vismarkt. Deze ligt midden in het centrum, langs het Verdronkenoord. De oude vismarkt is goed te herkennen aan de visbanken, met daarop de beeldjes van een visser en zijn vrouw. De beeldjes zijn opvallend gedetailleerd. Bij de Vismarkt is ook een oude waterpomp bewaard. Het plein ten oosten ervan, de Plattestenenbrug, was dan weer ooit een veemarkt, getuige de ossenkoppen in de gevels.
  • Huis met de Kogel. Het is goed te zien vanaf de brug over het Luttik Oudorp, is één van de oudste huizen van Alkmaar en bijzonder om zijn houten gevel. Het huis dankt zijn naam aan een ongelukkig voorval ten tijde van het Beleg in de Tachtigjarige Oorlog, toen een kogel het huis binnenvloog en aldaar het spinnewiel vernielde. Iedereen was ongedeerd. Om dit geluk bij een ongeluk te gedenken is de kogel aan de gevel bevestigd, met daarbij het jaartal van de inslag.
  •    DoelengebouwDoelenstraat. Dit werd oorspronkelijk gebruikt door de Alkmaarse schutterij. De trapgevel en het torentje zijn bijzonder karakteristiek. Aan het gebouw grenst ook nog een hofje, dat meestal niet voor publiek toegankelijk is.
  •    Accijnstoren. Dit is een ander bekend symbool van Alkmaar. Het oude belastingkantoortje staat aan de Bierkade, de oude haven van de stad. Toen die kade verbreed werd is het torentje verrold, een gevelsteen herinnert hieraan.
  •    Uitzichtpunt. Een mooi uitzicht over het centrum heeft u vanaf het dak van de parkeergarage Karperton. De verschillende torens in de binnenstad zijn dan in één oogopslag te zien. Ook de parkeergarage achter het politiebureau biedt aardige uitzichten.

Kerken[bewerken]

Sint-Laurenskerk vanuit het zuiden
Sint-Laurenskerk, interieur
Kapelkerk
Doopsgezinde kerk
Sint-Jozefkerk

In de historische binnenstad zijn drie middeleeuwse kerkgebouwen bewaard gebleven. Eén ervan is nu de Waag. Oorspronkelijk was dit de kapel van het Heilige Geestgasthuis, maar na de Reformatie en het Alkmaars Ontzet is deze kapel als kaaswaag in gebruik genomen. De twee andere middeleeuwse kerken zijn nog wel duidelijk als zodanig herkenbaar: de Kapelkerk aan de Laat en de grootste kerk van de stad, de Grote of Sint-Laurenskerk. Na de middeleeuwen werden er eerst vooral schuilkerken gebouwd: de remonstrantse, doopsgezinde en lutherse kerk zijn nog steeds te bewonderen. Ook is er een 18e eeuwse synagoge. Vanaf de 19e eeuw werden er meerdere grote katholieke kerken gebouwd, want Alkmaar stond bekend als de meest katholieke stad van Holland. In de binnenstad zijn dus kerken uit alle eeuwen te bezichtigen.

  •    Grote of Sint Laurenskerk. Deze kerk is het grootste monument van Alkmaar. Het gebouw is van grote architectonische waarde, omdat deze gotische kerk niet organisch gegroeid is, zoals de meeste middeleeuwse stadskerken, maar in één keer werd ontworpen door een gerenommeerd architect. Deze architect was een telg uit het Mechelse geslacht Keldermans, de meesters van de Brabantse gotiek. De Sint-Laurenskerk geldt als een gaaf voorbeeld van deze stijl, al staat de kerk ver van Brabant af: het is zelfs het noordelijkste voorbeeld van Brabantse gotiek. In de kerk hangen twee wereldberoemde orgels waarop regelmatig concerten worden gegeven. In de zomer zijn er iedere vrijdagmiddag gratis concerten. Tijdens zo'n concert kan meteen het interieur van de kerk bezichtigd worden, met onder meer prachtige gewelfschilderingen.
  •    Kapelkerk. Dit is de tweede middeleeuwse kerk van Alkmaar. Vooral de gevel aan de laat, met de typische speklagen (ook te zien op het stadhuis) ademt een middeleeuws karakter. Het interieur is barok en bijzonder omdat het ontwerp een eenheid lijkt te vormen. Deze barokke uitstraling is het gevolg van een brand en de daarop volgende restauratie. Ook de noordelijke uitbouw van de kerk, goed te zien vanaf het Verdronkenoord, is barok.
  • Remonstrantse kerk. Deze kerk aan het Fnidsen valt vanaf de straat niet op. Dat was precies de bedoeling, want de remonstranten gingen stiekem te kerke. Hoewel Alkmaar enige tijd een vrijzinnig bolwerk was, werden ook hier de remonstranten uiteindelijk in de ban gedaan en werden zij alleen gedoogd als ze hun geloof in stilte beleden. De remonstrantse kerk wordt nog altijd gebruikt en heeft een mooi houten interieur.
  •    Evangelisch-Lutherse kerk (Op de hoek van de Baangracht en de Oude Gracht). De kerk is een opvallende verschijning. Een echte schuilkerk is ze dan ook nooit geweest, de lutheranen genoten relatief veel vrijheid. Het interieur is bezienswaardig vanwege het fraaie orgel, gedecoreerd met een zwaan, het symbool van Maarten Luther.
  •    Doopsgezinde kerkKoningsweg 10. De kerkheeft een classicistisch uiterlijk. De oorspronkelijke schuilkerk werd in de 19e eeuw vervangen door een aanzienlijker gebouw dat werd ontworpen door de Alkmaarse architect Bruinvis. Ook vanaf de Kanaalkade is het kerkje goed te zien tussen het geboomte.
  •    SynagogeHofstraat 15. Alkmaar heeft een eigen synagoge. Oorspronkelijk werd deze synagoge gebouwd in de 18e eeuw, maar het gebouw raakte na de Tweede Wereldoorlog buiten gebruik en is pas recentelijk weer door de plaatselijke joodse gemeenschap in gebruik genomen. Het gebouw is voor die gelegenheid mooi gerestaureerd. De omringende bebouwing doet er helaas wel afbreuk aan.
  •    Sint-Laurentiuskerk. De Sint-Laurentiuskerk was de eerste grote katholieke kerk in de stad na eeuwen van onderdrukking. Alkmaar had ook in de tijd van de Republiek een rijk Rooms leven dat door de autoriteiten meestal weinig in de weg werd gelegd. Een groot deel van de bevolking bleef dan ook katholiek en lange tijd stond Alkmaar bekend als de meest katholieke stad van Holland - waarmee de stad zich niet onderscheidde van het omringende platteland, dat ook overwegend katholiek was en is. De Sint-Laurentiuskerk is een vroeg ontwerp van de beroemde Pierre Cuypers en betekende zijn doorbraak in West-Nederland.
  •    Sint-Jozefkerk. De kerk staat net buiten de binnenstad en is goed te zien vanaf de stadsomwalling. Het gebouw is duidelijk 19e eeuws en neogotisch, maar het interieur is opvallend eigentijds. Anders dan de Sint-Laurentiuskerk is deze kerk meestal open, zodat gelovigen er een kaarsje kunnen branden. Uiteraard zijn ook andere geïnteresseerden welkom.

Uiteraard zijn er in het weekend verschillende diensten die ook door toeristen kunnen worden bijgewoond. In en om de binnenstad zijn alle gezindten vertegenwoordigd. Zo is er ook een oud-katholieke kerk en zijn er moskeeën.

Molens[bewerken]

Alkmaar ligt op de rand van het duingebied en het lage land van Noord-Holland. Langs de ringvaarten staan verschillende oude molens. Een mooie molenrij is te zien in de Oudorperpolder, ten noordoosten van de binnenstad. De binnenstad zelf heeft ook een molen, een oude graanmolen op de stadswal.

  •    Molen van Piet. De molen op de oude stadswal torent hoog boven de omliggende bebouwing uit. De molen zelf is niet toegankelijk voor het publiek, maar een wandeling over de groene stadsomwalling is heel plezierig. In de zomer wordt van dit park druk gebruikgemaakt.
  •    't Roode HertFrieseweg 102. Molen 't Roode Hert wordt ook gebruikt als graanmolen. Er is een winkeltje in gevestigd. Nabij de molen is een speeltuin.

Op verschillende plekken in de stad zijn nog molens te zien. Een uitstapje naar de Schermer, met de bekende molengang, behoort natuurlijk ook tot de mogelijkheden.

Musea[bewerken]

Alkmaar heeft een aantal musea met elk een eigen thema. De belangrijkste kunstcollectie vindt u in het Stedelijk Museum. Kunstliefhebbers kunnen ook terecht bij de verschillende galerietjes in de stad. Ook is er een kunstuitleen.

  •    Het Beatles MuseumKanaalkade 21A, 1811 LP Alkmaar +316 3830 5895. Geopend van Dinsdag t/m Zaterdag van 11.00 tot 16:30, Zondag en Maandag Gesloten. Het museum vertelt de wonderlijke geschiedenis van deze Britse band aan de hand van oude platen, kostuums en andere originele voorwerpen. Entree €2,50 p.p.
  •    Het Hollands KaasmuseumWaagplein 2, 1811 JP Alkmaar +31 72 515 5516. za 10:00-16:00, tijdens de zomermaanden ook vr 09:00-16:00.. In het Waaggebouw is het Kaasmuseum gevestigd. Hier wordt de geschiedenis van de kaaswaag uitgelegd en is er aandacht voor de Nederlandse kaasindustrie. €3,00 p.p..
  •    Nationaal Biermuseum De BoomHouttil 1 +31 72 511 3801. ma-za 13:00-16:00. Tijdens de kaasmarkt 10:00-16:00.. Alkmaar heeft ook een Biermuseum. In de expositie wordt de brouwhistorie van de stasd uit te doeken gedaan en komt de bezoeker meer te weten over het brouwproces. Het bezoek wordt afgesloten in het biercafé onder het museum. €4,00 p.p., kinderen onder de 6 jaar gratis, tussen 6 en 12 halve prijs, 65+ voor €3,00..
  •    Stedelijk Museum AlkmaarCanadaplein 1 +31 72 548 9789. di-zo 10:00-17:00. Het Stedelijk Museum is het belangrijkste museum van de stad, met veel historische voorwerpen en oude kunst, maar ook recenter werk van de Bergense School. Er is een drukke presentatie over het Alkmaars Ontzet die vooral voor kinderen bedoeld is, de rest van het museum is ook interessant voor volwassenen. €8,00, jongeren tot 18 jr. gratis.

Doen[bewerken]

De meeste activiteiten vinden plaats in de historische binnenstad, bijvoorbeeld op het Canadaplein, waar ook het Stedelijk Museum en het theater De Vest zijn gevestigd. Ook het stadspark Alkmaarderhout is regelmatig het toneel van optredens en culturele activiteiten. De ijsbaan De Meent en het AFAS-stadion (AZ) zijn sportieve centra met een landelijke uitstraling.

  • De kaasmarkt die plaatsvindt vanaf de eerste vrijdag in april tot en met de eerste vrijdag in september, iedere vrijdagochtend van 10:00-12:00 op het Waagplein, trekt altijd veel bekijks. Het is een van de vier kaasmarkten die nog gehouden worden in Nederland. De demonstratie vindt plaats voor de Waag, die tevens dient als locatie van het Hollands Kaasmuseum en de VVV.
  • Bekend uit Alkmaar is de voetbalclub AZ. In het AFAS-stadion, aan de rand van de stad, speelt deze club haar thuiswedstrijden. Kaarten zijn redelijk goed verkrijgbaar.
  • Er zijn in het toeristenseizoen verscheidene mogelijkheden voor het maken van rondvaarten. Het loont de moeite om de stad vanaf het water te bekijken, Alkmaar is rijk aan grachten en oude bruggen. [2] [3]
  • De jaarlijkse kermis wordt gehouden in augustus. Vooral langs de Kanaalkade staan grote attracties, maar ook op de Gedempte Nieuwesloot, het Canadaplein en de Paardemarkt is het kermis. In de cafés zijn vaak optredens en feesten, maar de kermis wordt in het algemeen minder uitbundig gevierd dan in de dorpen rondom Alkmaar.
  • Het Alkmaars Ontzet, 8 oktober, wordt uitbundig gevierd met optochten, een nostalgische kermis, een zuurkoolmaaltijd en de nodige alcoholische versnaperingen. Het feest eindigt met een spectaculair vuurwerk.

Kopen[bewerken]

Er zijn diverse markten in Alkmaar de grootste zijn op het Europaplein Huiswaard, op woensdag 12:30-17:00 en op de Gedempte Nieuwesloot op zaterdag 08:00-17:00.

Alkmaar is kaasstad. In de binnenstad zijn verschillende gespecialiseerde kaaswinkelswaar zowel lokale als internationale kazen gekocht kunnen worden. Voor streekbieren en lokale kruidenbitters kunt u terecht bij slijterij 't Hekeltje (Laat 129).

Eten[bewerken]

In Alkmaar zijn veel restaurants en eetcafés gevestigd. Gerechten uit heel de wereld kunnen in Alkmaar worden geproefd. Uit Alkmaar en omgeving komen goede kazen.

  • Babylon [4], Turfmarkt. Internationale keuken met Italiaanse touch.
  • EreBurger [5], Dijk 21. Combineert streekproducten en gerechten met bier met de Marokkaanse keuken.
  • Hielander [6], Ridderstraat 15. Schots restaurant. Keuze uit meer dan 700 whisky's, die u ook bij het eten kunt drinken. De bediening vertelt u over de mogelijke combinaties.
  • Portofino [7], Mient 5. Pizzeria.
  •    De VestibuleRitsevoort 12 +3172 5125379, e-mail: . Een van de oudste restaurant-cafés en uitgaansgelegenheden in Alkmaar.
  • Bourgondisch Café De WaagHouttil 14 (Waagplein),  +31725117197, e-mail: . 09.00-03.00. Café-Restaurant. Er is ook een appartement (zitkamer + 1 slaapkamer) beschikbaar.

Uitgaan[bewerken]

In Alkmaar en omgeving zijn enkele kleine brouwerijen gevestigd die speciaalbier brouwen, zoals Dampegheest uit Limmen en Hollands Goud uit Heerhugowaard. Verder is het Texelse bier erg populair in de stad. Voor streekbieren kunt u het beste terecht bij slijterijen en in gespecialiseerde cafés. Het plaatselijke kruidenbitter, Waeghslok, is bij de slijterijen van 't Hekeltje verkrijgbaar. Het bekendere Juttertje, van Texel, wordt ook veel gedronken.

  • De Kleine Deugniet, Koorstraat 12. Gezellig Belgisch biercafé met een groot assortiment, dat continu wisselt. Het kleine café bestaat uit een bar en enkele tafeltjes, waardoor u al snel contact zult leggen met de andere gasten.
  • De Kleine Toelast, Laat 206. Karakteristiek volkscafé in de winkelstraat Laat. Open wanneer de eigenaar daar zin in heeft. Een café dat eigenlijk allang uit de tijd is en net daarom interessant.
  • Kooltuintje [8], Kooltuin 11. Bijzonder café met donker interieur, eigenzinnige muziek en een gemengd publiek dat bestaat uit studenten, alternatievelingen, kunstenaars en buurtbewoners. Zomers is er een terras aan de gracht. Op de wisseltap staat meestal een biertje uit de streek, de flessenkaart bestaat uit Belgische klassiekers.
  • Odeon [9], Hekelstraat 19. Donker, alternatief café met verrassende muziek en een redelijk uitgebreide bierkaart met daarop verschillende streekbieren, maar ook Guinness van de tap.
  • Proeflokaal De Boom [10], onder het Biermuseum, Houttil 1, 1811 JL Alkmaar. In dit proeflokaal staan altijd acht speciaalbieren op de tap, daarnaast zijn er ruim 30 op fles. Naast Belgische en Nederlandse speciaalbieren (waaronder streekbieren) kunt u hier ook Amerikaanse en Duitse bieren proeven.
  • Stapper, Verdronkenoord 127. Gezellig café met alternatieve rockmuziek en een oud interieur, dat al tientallen jaren nauwelijks veranderd is.

Overnachten[bewerken]

  •    Amrâth Hotel AlkmaarGeestersingel 15 (aan de rand van het centrum van Alkmaar, binnen loopafstand van het Centraal Station; vanaf de A9 richting Centrum/Overstad),  +31 72 518 6186fax: +31 72 518 6100, e-mail: . Gratis Wi-Fi in het hele hotel. parkeerplaatsen onder het hotel voor €15,00 per verblijf..

Contact[bewerken]

Rondom[bewerken]

Dit is een bruikbaar artikel. Het bevat informatie over hoe er te arriveren, en over de belangrijkste attracties, uitgaansgelegenheden en hotels. Een avontuurlijk persoon zou dit artikel kunnen gebruiken, maar duik erin en breid het uit!