Tbilisi

Tbilisi

Tbilisi (Georgisch: თბილისი; letterlijk Warme Springbron) is de hoofdstad van Georgië. Tbilisi ligt aan de rivier de Koera (Georgisch: Mtkvari), en heeft 1.3 miljoen inwoners (2025). De naam is afgeleid van het vroege Georgische woord T'pilisi en stond van 1801 tot 1936 bekend als Tiflis, het gerussificeerde toponiem.

Info

De stad zou opgericht zijn in 5de eeuw door Vachtang I Gorgasali, koning van Iberië (Kartli) en hij maakte er zijn hoofdstad van in de 6de eeuw. Volgens een oude legende werd het huidige grondgebied van Tbilisi nog tot 485 bedekt met bossen. Een algemeen aanvaarde versie van de legende is dat de koning van Iberië, Vachangt I Gorgasali, op jacht was met een valk in de zwaar beboste regio (soms ook vervangen door een havik of andere kleine roofvogel). Toen de valk een fazant gevangen had vielen zij samen in een warmwaterbron. Hij was zo onder de indruk door de warmwaterbronnen dat hij beval de bos te kappen en er een stad te stichten. De naam van de stad is dan ook afgeleid van warm, Tpili (თბილი). De naam "Tbili" of "Tbilisi" ("warme locatie") werd gegeven aan de stad vanwege de aanwezigheid van al die warmwaterbronnen. De stad is de hoofdstad van diverse Georgische staten geweest, maar is ook vaak door buitenlandse heersers bezet, onder meer door Arabieren en Turken.

In 1801 kwam Tbilisi onder het gezag van het Russische Rijk en werd hernoemd in Tiflis. Vanaf 1846 was Tiflis het bestuurlijk centrum van het gelijknamige gouvernement Tiflis en was het de zetel van de onderkoning van de Kaukasus, waardoor de stad het centrum van de gehele Kaukasus werd. Dit bracht economische bloei en politieke invloed. De gebouwen in de stad kregen een meer Europese stijl. Er werden nieuwe wegen en spoorwegen aangelegd om Tbilisi te verbinden met andere belangrijke steden. Na de jaren 1850 kwam Tbilisi weeral naar voor als een belangrijk handels- en cultureel centrum. Ilia Tsjavtsjavadze, Akaki Tsereteli, Iakob Gogebasjvili, Aleksandr Gribojedov en andere staatslieden, dichters en kunstenaars vonden hun geluk in Tbilisi. Na de Russische Revolutie was Georgië korte tijd onafhankelijk, met Tiflis als hoofdstad. In 1921 viel het Rode Leger Georgië binnen. Tiflis bleef hoofdstad, ditmaal van de Georgische sovjetrepubliek, alsmede van de Transkaukasische Federale sovjetrepubliek, die de Armeense, Azerbeidzjaanse en Georgische sovjetrepublieken verenigde. Deze hield in 1936 op te bestaan. In dat jaar werd de naam Tiflis weer terug veranderd naar Tbilisi.

Arriveren

Per vliegtuig

Tbilisi is rechtstreeks aan te vliegen vanaf Amsterdam, met Georgian Airways (KLM-codeshare) en Transavia (2025). Het vliegveld ligt aan de oostkant van de stad.

Ten noorden van Tbilisi ligt het particuliere vliegveld Natakhtari. Hiervandaan vertrekken binnenlandse vluchten van Vanilla Sky Airlines naar Mestia, Ambrolauri en Batoemi.

Per trein

Tbilisi is per trein bereikbaar vanuit het westen van het land, onder meer vanBatoemi, Ozurgeti, Poti, Zugdidi, Kutaisi en Borjomi.

Er is elke tweede dag een trein naar de Armeense hoofdstad Yerevan.

Rondreizen

Per openbaar vervoer

De metro van Tbilisi (Georgisch: თბილისის მეტროპოლიტენი) werd geopend in 1966 en bestaat uit twee lijnen:

• De Centrale lijn (lijn 1) of ook wel de Akhmeteli-Varketili lijn genoemd.
• De Saburtalo lijn (lijn 2), die begint op lijn 1 bij het centraal station, en naar de wijk Saburtalo gaat tot het eindpunt bij de universiteit

Tbilisi heeft een dicht netwerk van bussen en mashrutka's. Deze zijn via Google Maps inzichtelijk te krijgen. Voor al het stads-OV is een chipkaart beschikbaar. Ritten hebben een standaardtarief van 1 lari (2025). Overstappen, ook van bus op metro, kan onbeperkt binnen een uur.

Per fiets

Tbilisi is geen fietsvriendelijke stad, maar in de Chavchavadze avenue in de prestigieuze stadswijk Vake is een fietsstrook aangelegd. Er zijn deelsteps te krijgen waarmee men door de stad kan reizen.

Per taxi

In Tbilisi zijn vele taxi's beschikbaar, ook van app-diensten zoals Bolt.

Bekijken

• De Sionikikathedraal - waarvan de fundering dateert uit de 7e eeuw, maar die is herbouwd in 1795.
• Een kasteel uit de 13e eeuw
• Het oude centrum
• Musea. De belangrijkste nationale musea (geschiedenis, kunsten) staan aan de statige Rustavelilaan.
• Enkele monumentale botanische tuinen.

Doen

Bezoek de warmwaterbronnen waar men kan baden in het warme zwavelrijke water. De wijk waar de warmwaterbronnen zich bevinden heet Abanotubani en is aan de zuidkant van de Metekhibrug. De locatie van de baden is gemakkelijk te herkennen aan zijn kleine koepels op de begane grond. Er zijn verschillende kleine baden met verschillende niveaus van comfort. De baden zijn relatief klein, en het kan dat men moet wachten voor er een bad vrij komt. U kan uw eigen handdoek en sandalen meebrengen, maar tegen een kleine vergoeding kan men er ook in het badhuis verkrijgen, badkledij is verplicht in het openbare zwembad.

Leren

De stad heeft een universiteit en enkele hogescholen.

De Staatsuniversiteit van Tbilisi (voluit: Ivane Dzjavachisjvili-staatsuniversiteit van Tbilisi, Georgisch: თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტი - თსუ, Tbilisis Ivane Dzjavachisjvilis Sachelobis Sachelmzipo Oeniversiteti - TSOe) is de voornaamste universiteit van Georgië en de oudste universiteit in de Kaukasus. De instelling werd op 26 januari 1918 opgericht, kort voordat Georgië zich losmaakte van Rusland. De universiteit telt zes faculteiten: geneeskunde, rechten, geesteswetenschappen, exacte en natuurwetenschappen, economie en bedrijfskunde en sociale en politieke wetenschappen.

Eten

Overnachten

Rondom