Nagorno-Karabach

Nagorno-Karabach

Nagorno-Karabach of Artsach (Armeens: Լեռնային Ղարաբաղ, Leṙnayin Ġarabaġ, Azerbeidzjaans: Dağlıq Qarabağ/Yuxarı Qarabağ) was een de facto onafhankelijke republiek in de zuidelijke Kaukasus, die internationaal niet erkend werd en als territorium de jure tot Azerbeidzjan behoort. Sinds het najaar van 2023 controleert Azerbeidzjan na een militaire aanval het gebied weer geheel en hield de zelfverklaarde republiek feitelijk op te bestaan.

De hoofdstad van Nagorno-Karabach is Stepanakert. Als traditionele culturele centrum van Nagorno-Karabach werd evenwel de voormalige hoofdstad Sjoesja gezien. De voormalige oblast Nagorno-Karabach ten tijde van de Sovjet-Unie werd volledig omgeven door de Azerbeidzjaanse sovjetrepubliek waar het gebied bestuurlijk toe behoorde. Tijdens de oorlog in het begin van de jaren 90 veroverde de republiek Nagorno-Karabach omliggende delen als bufferzone en grensde sindsdien ook aan Armenië en Iran.

Steden

• Stepanakert - De hoofdstad
• Hadroet
• Jabrayil
• Lachin
• Martoeni
• Sjoesja

Andere bestemmingen

• Agdam - Een totaal verlaten spookstad.

Info

Nadat de democratische republieken Armenië en Azerbeidzjan in mei 1918 hun onafhankelijkheid verwierven, betwistten de partijen elkaar het gebied van Nagorno-Karabach. In het Russisch-Turkse Verdrag van Kars van 1921 werd Nagorno-Karabach toebedoeeld aan Azerbeidzjan. Het conflict ontaardde na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie in de Nagorno-Karabachoorlog (1991-1994). De oorlog eindigde in 1994 ten gunste van etnische Armeense strijdkrachten, die behalve dat ze het grootste deel van de voormalige autonome regio handhaafden, ook een "buffer zone" creëerden door gebieden ten westen en ten zuiden van de enclave onder controle te krijgen waarmee Nagorno-Karabach directe verbindingen met Armenië kreeg.

Azerbeidzjan bleef de claim op Nagorno-Karabach leggen. Daar waar ze in de jaren 90 nog de militair zwakke partij was, wist Azerbeidzjan zich mede door olie- en gasinkomsten in de 21e eeuw te herbewapenen. In 2016 vond een eerste grotere meerdaagse militaire confrontatie tussen Azerbeidzjan en Armenië plaats, maar in 2020 begon Azerbeidzjan een heroveringsoorlog richting Nagorno-Karabach die 44 dagen duurde. Hierbij werden vooral de bufferzones rondom Nagorno-Karabach heroverd danwel als gevolg van een overeenkomst aan Azerbeidzjan overgedragen. Ook kreeg Azerbeidzjan weer controle over het zuidelijke deel van Nagorno-Karabach. In 2023 vond een laatste offensief plaats op het kerngebied van Nagorno-Karabach, waarbij vrijwel alle 120.000 Armeniërs het gebied ontvluchtten. Sindsdien is het gebied geheel onder Azerbeidzjaanse controle en is de republiek Nagorno-Karabach feitelijk opgehouden te bestaan. De regering en het parlement van de republiek zetelden sindsdien in ballingschap in Jerevan.

Arriveren

Nagorno-Karabach is sinds de Azerbeidzjaanse herovering in 2023 moeizaam te bezoeken, wat alleen kan door middel van toestemming van de Azerbeidzjaanse autoriteiten via de portaal “Yolumuz Qarabağa”.

Rondreizen

Zelfstandig rondreizen is mogelijk met een huurauto. Toestemming moet vooraf worden verkregen via de portaal “Yolumuz Qarabağa”.

Taal

De Armeense taal was de officiële taal in Nagorno-Karabach. De algemene omgangstaal was een vertakking hiervan: het Karabachse dialect. Buiten Nagorno-Karabach wordt het gesproken onder andere in Syunik en Tavush, en tot de jaren 90 door de Armeniërs in Bakoe, Soemgait en Gandzja.

Naast het Armeens is het Russisch de tweede belangrijkste taal. Er zijn nog veel Karabachers die deze taal zelfs beter spreken dan hun moedertaal. Ten tijde van de Sovjet-Unie kozen de meeste Armeniërs voor Russisch onderwijs, zodat zij in elk geval geen Azerbeidzjaans hoefden te leren.

Bekijken

Het klooster Gandzasar

Een tank in Soesja als herinnering aan de oorlog.

Nagorno-Karabach staat net als Armenië vooral bekend om de vele kloosters. De belangrijkste staan hieronder in het lijstje bij de andere bezienswaardigheden:

• klooster van Gandzasar
• klooster van Dadivank
• klooster van Gtichavank
• klooster van Amaras
• Kathedraal van Sjoesja
• stadsomwallingen van Soesja
• Tigranakert - Historische stad.
• vesting van Askeran - Versterkte burcht nabij Askeran.
• Tinjery
• Sint-Jegisjekerk - Met de tombe van Vachagan de Vrome.
• Grot van Azoch

Veiligheid

Anno 2026 geldt er een negatief reisadvies van het hoogste niveau.

Rondom