IJsland

IJsland

Locatie
Vlag
Beknopt
Hoofdstad	Reykjavik
Regering	Constitutionele republiek
Munt	IJslandse Kroon (króna) (ISK)
Oppervlakte	103.000 km²
Bevolking	376.248 (2022)
Taal	IJslands (officieel); Engels; "Noords" (Nordic); Duits zijn wijd verbreid
Religie	Evangelie van Luther (officieel) 87,1%, andere Protestanten 4,1%, Rooms Katholiek 1,7%, anders 7,1% (2002)
Elektriciteit	230V/50Hz (Schuko-stopcontact = type F)
Oproepcode	354
Internet TLD	.is
Tijdzone	UTC

IJsland , (IJslands: Ísland) is een land dat in het uiterste noordwesten van Europa ligt.

Info

Het is 2½ maal zo groot als Nederland en 3 maal zo groot als België. Het is een bergachtig eiland tussen Europa en Noord-Amerika. Hoewel het land geografisch gezien net onder de Noordpoolcirkel ligt (op een paar kleine eilandjes na), is IJsland wel een Arctisch eiland en wordt het over het algemeen toch ook tot het Noordpoolgebied gerekend. IJsland ligt grotendeels in de subarctis.

De naam van het land kan misleidend zijn, slechts 10% van IJsland is bedekt met gletsjers, het heeft een verrassend mild klimaat en een oneindig aantal geothermische hot-spots. IJsland hoort bij Scandinavië, de oorspronkelijke bewoners zijn Vikingen. Door zijn moeilijke ecologische omgeving voert IJsland een zeer conservatief beleid op gebied van landbouw. Veel voedsel wordt vanuit Denemarken of verder ingevlogen. IJsland is van oudsher een voortvarend land, maar het maakte een zeer ernstige economische crisis door als gevolg van de bankencrisis van 2008.

Geschiedenis

De aanwezigheid van een eiland ten noordwesten van de Britse Eilanden was reeds bekend of werd vermoed door de Grieken en Romeinen. Het "Ultima Thule", waar de Romeinen in een geschrift over spreken, gaat waarschijnlijk over IJsland, maar zekerheid daarover ontbreekt vooralsnog. Uit archeologische vondsten blijkt dat de Romeinen vermoedelijk wel voet aan wal hebben gezet, maar de eersten die langere tijd op IJsland verbleven waren waarschijnlijk Ierse monniken. Met de komst van de Vikingen verdwenen ze.

De meesten van de eerste bewoners waren van Noorse afkomst. Ze verlieten hun thuisland om aan het regime van Harald Veelhaar (of Fijnhaar) te ontkomen. In die tijd werd er verhaald van een eiland dat nog niet bewoond was, en Flóki Vilgerðarson (ook wel Hrafna Flóki of raven-Flóki genoemd, omdat hij drie raven bij zich had die hem hielpen het onbekende eiland te vinden) besloot zijn geluk in dat nieuwe land te beproeven. Hij vestigde zich aan een grote baai in het westen (bij Flókatóftir aan het huidige Breiðafjörður). Tijdens de eerste strenge winter verhongerde al zijn vee en berooid vertrok hij weer, maar niet alvorens het land zijn naam gegeven te hebben: IJsland. Later kwamen via omzwervingen langs Ierland, Schotland, de Hebriden en de Faeröer (waar ze ondertussen slaven bemachtigden) landgenoten van hem op IJsland aan. De eerste Viking die zich permanent op IJsland vestigde was Ingólfur Arnarson. In 874 landde hij aan de zuidkust en omstreeks 877 vestigde hij zich aan een baai in het zuidwesten. Die plaats noemde hij Reykjavik (zie aldaar). De daaropvolgende 60 jaar werd het land volledig gekoloniseerd.

Geologie

Het eiland is hoofdzakelijk opgebouwd uit vulkanisch materiaal en gesteente, omdat het op de Midden-Atlantische Rug ligt, het scheidingsgebied van een aantal tektonische platen die langzaam uit elkaar drijven, waardoor het onderliggende magma de kans krijgt naar de oppervlakte te komen en daar de ontstane scheuren op te vullen. Een deel van die Midden-Atlantische rug loopt van noord naar zuid door het midden van het land en verheft zich daarbij zó ver, dat het als het ware heel IJsland boven het zeeoppervlak uit tilt. Als gevolg van de plaattektoniek drijven sommige delen van IJsland daarbij met een gemiddelde snelheid van zo'n 1 à 2 cm per jaar gestaag uiteen. Þingvellir, zo'n 50 kilometer ten oosten van Reykjavik, is de enige plaats ter wereld waar je de scheiding van de Amerikaanse en de Europese continentale plaat kunt zien. Een bijkomstigheid is dat IJsland ook nog eens op een hotspot ligt. Dat zijn plaatsen in de aardkorst waar het onderliggende magma tot zeer dicht onder het aardoppervlak kan komen. Beide fenomenen zorgen ervoor dat IJsland vulkanisch zeer actief genoemd mag worden. Geologisch gezien is IJsland zeer jong. De oudste delen van het eiland zijn 17 tot 20 miljoen jaar oud. Dit gebied ligt in het noordwesten en wordt in het IJslands de Vestfirðir (Westfjorden) genoemd. Het eiland groeit als gevolg van vulkanisme nog steeds aan. Het jongste deel is het eilandje Surtsey dat bij de Vestmannaeyjar ontstond tijdens een vulkaanuitbarsting die in 1963 begon (en 3,5 jaar later eindigde).

kaart IJsland spleet

Het land kent een aantal actieve vulkanen, waaronder de Katla onder de Mýrdalsjökull, het Laki-gebied, de Hekla, en het nieuwe eiland Surtsey. Andere, of slapende vulkanen zijn de schildvulkaan Skjaldbreiður, de twee Snæfell-vulkanen, Kerið, Eldborg, Hverfjall, Krafla en Askja. Daarnaast komen er pseudokraters voor, met name bij Mývatn en Kirkjubæjarklaustur. Andere fenomenen van vulkanisme op IJsland zijn subglaciale meren (bijvoorbeeld Grímsvötn), solfataren en fumarolen, geisers, hete bronnen (de bron bij Deildartunguhver levert 180 liter kokend water per seconde en is daarmee de grootste heetwaterbron van Europa) en geothermische energiecentrales. Ook zijn alle gesteenten op IJsland, zoals basalt en basaltlava, tefra en tufsteen, vulkanisch glas, palagoniet en ryoliet, van vulkanische oorsprong.

• 
  Vulkaan Surtsey
• 
  Vulkaan Hekla
• 
  Enorme basalt rotsen voor de kust bij Vik

Geografie

Klimaat	jan	feb	mrt	apr	mei	jun	jul	aug	sep	okt	nov	dec
gemiddeld maximum (°C)	1,9	2,8	3,2	5,7	9,4	11,7	13,3	13,0	10,1	6,8	3,4	2,2
gemiddeld minimum (°C)	--3,0	=2,1	=2,0	0,4	3,6	6,7	8,3	7,9	5,0	2,2	-1,3	-2,8
IJsland heeft een Oceanisch klimaat. Koude winters en milde zomers

IJsland bestaat voor het overgrote deel uit laag- en middelgebergte, al dan niet met gletsjers bedekt, waar vanuit vele rivieren naar zee stromen. Sommige daarvan vervoeren zeer grote hoeveelheden water, maar ze zijn doorgaans voor schepen onbevaarbaar.

De hoogste berg is de Hvannadalshnúkur. Deze ligt met zijn 2110 meter hoogte grotendeels verscholen onder de Öræfajökull.

Bomen komen op IJsland vooral in dwerg- en struikvorm voor, bijvoorbeeld in het natuurreservaat Þórsmörk. Alleen in het oosten van het land komt een gebied voor dat 'bos' genoemd mag worden, het 2000 hectare grote Hallormstaðaskógur. De bomen zijn daar voor het grootste deel aangeplant. Grote boomstammen die je soms langs de kust aantreft, zijn drijfhout dat van ver is gekomen.

Hoewel het land beroemd is om zijn geisers, is de echte Geysir na een aardbeving een stuk minder actief geworden; de nabijgelegen Strokkur spuit zijn waterfontein echter om de 5-8 minuten omhoog. Andere werkende geisers zijn veel minder spectaculair om te zien of zijn ten behoeve van de warmwatervoorziening afgedopt. Het binnenland is vrijwel onbewoond; het dichtstbevolkte gebied ligt aan de zuidwestkust rond Reykjavik.

Langs het noorden van het eiland stroomt de koude Oostgroenlandstroom, langs het zuiden de warme Golfstroom. Gekoppeld aan de wind die vaak van zuid naar noord over het eiland waait, is het klimaat in Reykjavik (zuidwest) kouder dan in Europa, maar nog steeds gematigd. In het noordelijke Akureyri daarentegen zijn de temperatuurschommelingen vanwege de vaak aflandige wind groter.

Vanaf de Vestfirðir in het noordwesten via het noorden tot aan het oosten van het land wordt de kustlijn gekenmerkt door grotere en kleine fjorden en baaien. Een aantal fjorden is in de wintermaanden enkel over het water te bereiken en is zelfs in de zomer enkel toegankelijk met een 4WD-auto. Dat is mede de oorzaak van de ontvolking die sinds de Tweede Wereldoorlog in dit deel van het land gaande is.

In het zuiden wordt de kustlijn gekenmerkt door een bijna volkomen afwezigheid van natuurlijke inhammen en uitgebreide spoelzandvlaktes, een resultaat van de overspoeling van de streek door het smeltwater van de Vatnajökull.

De westkust wordt weer wel gekenmerkt door brede fjorden en baaien, zoals de Faxaflói (Faxabaai) en de Breiðafjörður.

De vuurtoren bij Bjargtangar nabij de vogelkliffen van Látrabjarg is het meest westelijke puntje van Europa.

Grote delen van het binnenland zijn tijdens de zomermaanden uitsluitend toegankelijk voor terreinvoertuigen. In de winter echter zijn vrijwel alle wegen daar zelfs voor de krachtigste voertuigen onbegaanbaar en derhalve dan ook afgesloten voor alle verkeer.

Het landschap is bergachtig, tafelbergen wisselen af met actieve en slapende vulkanen en caldera's, waartussen (meanderende) rivieren zich een weg banen. Omdat IJsland geologisch gezien nog erg jong is en de rivieren zich nog een weg door het harde basalt moeten slijten, komen er vele watervallen voor, waarvan er een aantal spectaculair zijn. De Dettifoss is qua watervolume de grootste waterval van Europa. Valleien werden in het verleden opgevuld door de lava van grote vulkaanuitbarstingen, waardoor er soms hele lavavlakten zijn. Een derde van alle lava die de laatste 500 jaar wereldwijd werd uitgestoten, werd op IJsland uitgestoten.

IJsland heeft vier nationale parken: Jökulsárgljúfur National Park, Skaftafell National Park, Snæfellsnes National Park en Þingvellir.

• 
  Hvannadalshnjukur , de hoogste berg van IJsland

Flora en fauna

Een belangrijk kenmerk van IJsland is de afwezigheid van bossen. Tijdens de kolonisatie zou het land wel bebost zijn geweest, maar het is de vraag welke bomen voorkwamen. In meerdere saga's worden reizen naar Noorwegen beschreven die, naast de intentie om handel te drijven, voor een belangrijk deel werden ondernomen om timmerhout te halen. Wel wordt gewag gemaakt van hout sprokkelen om vuur en houtskool te maken. Aan de andere kant echter verwijzen namen als Skógarströnd (boskust) en Skógarnes (boskaap) naar de aanwezigheid van bossen (skógur betekent bos). Ook wordt in het eerste hoofdstuk van het Landnámabók (boek der landnamen) geschreven dat het land tussen bergen en de kust met bos was bedekt. De huidige bomen beperken zich tot dwergberken, dwergwilgen en kreupelgewassen. Er wordt beweerd dat het eilandje Árnes in de Þjórsá-rivier een redelijk beeld zou geven hoe het eiland er zo'n 2000 jaar geleden uit heeft gezien. Hoewel het grootste deel van het land uit rotsen, keien en arctische woestijnlandschappen bestaat, komen mossen, korstmossen en grassen veel voor. In (voornamelijk) het zuiden zijn de laaglanden gecultiveerd. Door de hoge geografische ligging van IJsland ligt de boomgrens al op 200-300 meter boven zeeniveau. Er komen ongeveer 450 hogere planten van nature voor.

De poolvos is het enige oorspronkelijke zoogdier. De immigranten brachten schapen, koeien, varkens, paarden en pluimvee mee. Muizen, ratten, nertsen en konijnen zijn over het algemeen per ongeluk ingevoerd. Rendieren zijn in de 18e eeuw ingevoerd en een aantal is verwilderd en leeft in de oostelijke hoogvlakten. De ijsbeer komt er niet voor, maar o.a. in Húsavík is een opgezet exemplaar te vinden. Deze kwam in 1969 op een ijsschots van Groenland aangedreven. Ook in juni 2007 en juni 2008 kwam er een ijsbeer aan land. Deze dieren werden echter gedood om de inwoners te beschermen.

Reptielen, amfibieën en giftige dieren, zoals schorpioenen, komen op IJsland niet voor. Wel muggen, met name waar begroeiingen bij moerassen en meren voorkomen. Mývatn (letterlijk muggenmeer) staat bekend om de vele muggen die bij windstil weer als wolken over het meer zweven. In de schone en heldere wateren op en rondom IJsland komt zeer veel vis voor, zoals zalm, forel, platvis en kabeljauw.

IJsland is een belangrijk biotoop voor ontelbare vogels en vogelsoorten. Vele soorten eenden en ganzen komen er voor, naast zeevogels, waadvogels en zeldzame roofvogels zoals de sneeuwuil. Op IJsland komen zowel overwinteraars voor als vogels die het als rustplaats, broedplaats of foerageerplaats gebruiken. Zo komt de papegaaiduiker in groten getale (60% van de wereldpopulatie) voor.

In door warmwaterbronnen verwarmde kassen worden planten, bloemen, groenten (o.a. tomaten, komkommers en paprika's) en fruit (o.a. druiven en sinaasappels) geteeld. De belangrijkste regio's met kassenteelt zijn in Zuid-IJsland bij Hveragerði en de geothermale gebieden rond Reykholt (Borgarfjörður) in het westen en Flúðir in het zuidwesten.

• 
  IJslandse paarden
• 
  Poolvos
• 
  Papegaaiduiker

Godsdienst

In IJsland kent men vrijheid van godsdienst. De Evangelisch Lutherse Kerk van IJsland is de staatskerk. In het nationaal register wordt altijd bijgehouden welke religieuze overtuiging men heeft. In 2004 gaf dit het volgende beeld:

• Evangelisch Lutherse Kerk van IJsland: 85% van de inwoners
• Vrije Lutherse Kerk van Reykjavik en Hafnarfjörður: 3,6% van de inwoners
• niet aangesloten bij een religieuze groepering: 2,4% van de bevolking
• Rooms-Katholieke Kerk: 2,0% van de bevolking
• anders christelijk: 6,5% van de bevolking
• anders (waaronder volgelingen van de Ásatrú-godsdienst): 1% van de bevolking

Ofschoon de meerderheid van de bevolking christelijk is, gaan de meeste IJslanders niet met regelmaat naar de kerk. De meesten hebben liberaal-christelijke opvattingen.

Bevolking

De IJslanders zijn nakomelingen van de Vikingen, vermengd met Schotse en Ierse immigranten. De meeste buitenlanders zijn Denen. Meer dan de helft van de bevolking leeft in Reykjavík en omgeving.

Geslachtsnamen worden op IJsland bijna niet gebruikt: de IJslanders bedienen zich van patroniemen, zoals 'Karlsdóttir' ('dochter van Karl') of 'Grímsson' ('zoon van Grímur') (zie ook: IJslandse namen). De voornaam is nog altijd belangrijker dan het patroniem: in telefoonboeken en andere alfabetische persoonslijsten wordt men op zijn voornaam gerangschikt.

Cultuur

• 
  Volksdansers

Feestdagen (Hátíðir og merkisdagar)

• 1 januari — nýársdagur (nieuwjaarsdag).
• 6 januari — þrettándi, de dertiende dag. Laatste dag van de IJslandse Kerstmis (zie ook: Jólasveinar).
• Eind januari wordt de oude gecombineerde januari/februarimaand Þorri gevierd, het Þorrablót.
• Bolludagur ("bolletjesdag") — Bolletjesdag was vroeger de maandag voor de vastendagen en wordt nu gevierd door (veel) roomsoezen (rjómabollur) te eten bij de koffie.
• Sprengidagur ("explosiedag") — Deze dag was vroeger de laatste dag voor het begin van de vastendagen en er mocht toen zoveel gegeten als mogelijk (en voorradig) was. Nu wordt het met een speciale maaltijd, bestaande uit gezouten vlees en bonen, gevierd.
• Öskudagur ("Asdag") — de eerste dag van de vastendagen die begon op een woensdag. Dit is nu een vrije dag.
• Sumardagurinn fyrsti — de eerste donderdag na 18 april: eerste dag van de (oude) zomer. IJsland kende volgens de oude kalender maar twee jaargetijden: zomer en winter.
• Sjómannadagurinn — de eerste zondag in juni: opgedragen aan de zeevaarders (vissers, reders etc.).
• Listahátið — begin juni op even jaren: Reykjavíks internationale kunstfestival.
• 17 juni: þjóðhátið — belangrijk nationaal volksfeest op sautjándi júní. Ter gelegenheid van het feit dat IJsland op 17 juni 1944 een republiek werd.
• Verslunarmannahelgi ("koopliedenweekend") — eerste weekend in augustus.
• Síldarævintyri ("haringavontuur") — feest op eerste weekend en maandag in augustus in Siglufjörður (Noord-IJsland).
• Þjóðhátið Vestmannaeyjar — volksfeest op de Westman-eilanden begin augustus.
• September: tijd waarin de schapen vanuit de bergen en vlakten bijeengedreven worden voor sortering. Vaak een festijn.
• Fyrsti vetrardagur; eind oktober: eerste dag van de (oude) winter.
• 1 december: herdenking van het verkrijgen van soevereiniteit van Denemarken in 1918.
• 24 december: aðfangadagur — kerstavond.
• 25 en 26 december: Jól — Kerstmis.
• 31 december: gamlárskvöld — oudejaarsavond.

Dit artikel bevat informatie uit het artikel IJsland op Wikipedia. Bekijk de paginageschiedenis daar voor de lijst van auteurs.

Regio's

Regio's van IJsland

Höfuðborgarsvæðið Met de hoofdstad van het land.

Suðurnes Met de internationale luchthaven.

Vesturland Schaars bevolkt, bergachtig landschap.

Vestfirðir Met het meest westelijke punt van Europa.

Norðurland vestra Met rots voor de kust die wel wat weg heeft van een drinkende draak.

Norðurland eystra Met een fjordenkust en ook vulkanisme.

Austurland Met de internationale haven.

Suðurland Met zeer veel vulkanisme.

Steden

Regiohoofdsteden

• 1 Reykjavik. De noordelijkst gelegen hoofdstad ter wereld en is met ca. 120.000 inwoners de grootste stad van het land. (bijgewerkt nov 2025)
• 2 Keflavík. Het is een stad met 23.329 inwoners (2023). Keflavik is vooral bekend om de Internationale luchthaven, het ligt 50 km ten westen van Reykjavik. (bijgewerkt nov 2025)
• 3 Borgarnes. Het is een stad met 2.181 inwoners (2023). Borgarnes ligt op een schiereiland 50 km ten noorden van Reykjavik. (bijgewerkt nov 2025)
• 4 Ísafjörður. Het is een stad met 2.785 inwoners (2022). De plaats is omgeven door fjorden, uitgangspunt om te vissen, wandelen en kajak te varen. (bijgewerkt nov 2025)
• 5 Sauðárkrókur. Stad met 2.574 inwoners, in het noordwesten van IJsland en is de hoofdstad van de regio Noordland west (Norðurland vestra). (bijgewerkt nov 2025)
• 6 Akureyri. Het is een stad met 20.050 inwoners (2025). Het is een stad die in het noorden ligt. (bijgewerkt nov 2025)
• 7 Egilsstaðir. Het is een stad met 2.572 inwoners (2022). De Hengfloss waterval en het Lagarfljót meer (dat een legende heeft) liggen in de buurt. (bijgewerkt nov 2025)
• 8 Selfoss. Het is een stad met 9.812 inwoners (2024). Selfoss ligt aan de Golden Circle, in het zuiden, nabij liggen Gullfoss-waterval, de Geysir Geothermal Area en het Þingvellir-Nationaalpark. (bijgewerkt nov 2025)

Andere steden

• 9 Húsavík. Húsavík ligt in het noorden van IJsland, van hieruit kun je op walvissafari. (bijgewerkt nov 2025)
• 10 Höfn. Stadje dichtbij op een na de grootste gletsjer van Europa de: Vatnajökull (bijgewerkt nov 2025)
• 11 Vik (Vik i Myrdal). Stadje in het uiterste zuiden van het land, bekend door het zwarte lavastrand en de Reynisdrangar. Uitgangspunt voor het bezoeken van de vulkaan Katla. (bijgewerkt dec 2025)
• 12 Grindavik. Vissersstadje in het uiterste zuidwesten van het land, veel vulkaanuitbarstingen heeft het stadje doen verzakken. (bijgewerkt dec 2025)
• 13 Kópavogur. Kópavogur is de tweede grootste stad van IJsland met 35,000 inwoners. (bijgewerkt dec 2025)
• 14 Hafnarfjörður (10 km ten zuiden van Reykjavik). Hafnarfjörður is de derde grootste stad van het land met 27.000 inwoners (bijgewerkt dec 2025)

• 
  Reykjavik
• 
  Keflavik
• 
  Borgamrnes
• 
  Isafjordur
• 
  Sauðárkrókur
• 
  Akureyri
• 
  Egilsstaðir
• 
  Selfoss
• 
  Húsavík
• 
  Höfn
• 
  Vik i Myrdal
• 
  Grindavik
• 
  Kópavogur
• 
  Hafnarfjörður

Arriveren

Paspoort en visum

IJsland behoort tot de Schengenzone.

Er zijn geen grenscontroles tussen landen die de Verdragen van Schengen ondertekend en geïmplementeerd hebben. Het gaat om de lidstaten van de Europese Unie (behalve Bulgarije, Cyprus, Ierland, Roemenië en het Verenigd Koninkrijk), IJsland, Liechtenstein, Noorwegen en Zwitserland. Daarnaast is een visum dat uitgegeven is voor een lidstaat van de Schengenzone geldig voor alle lidstaten die de verdragen getekend en geïmplementeerd hebben. Maar let op: niet alle EU-lidstaten hebben de Verdragen van Schengen ondertekend, en er bestaan ook lidstaten van de Schengenzone die geen lid zijn van de Europese Unie. Dit betekent dat er mogelijk douanecontroles kunnen plaatsvinden maar geen immigratiecontroles (als je reist binnen Schengen maar van/naar een niet-EU-land) of dat er immigratiecontroles kunnen plaatsvinden maar geen douanecontrole (als je reist binnen de EU maar van/naar een niet-Schengen-land).

Luchthavens in Europa zijn verdeeld tussen "Schengen" en "geen Schengen"-secties, die corresponderen met de "binnenlandse" en "buitenlandse" secties in andere landen. Als je van buiten Europa naar een Schengenland vliegt en dan doorreist naar een ander Schengenland, dan kan je de douane- en immigratiecontroles in het eerste land voltooien en dan direct doorreizen naar het tweede land zonder verdere controles. Reizen tussen een Schengenland en een niet-Schengenland zal resulteren in de gebruikelijke grenscontroles. Denk eraan dat of je nu wel of niet binnen de Schengenzone reist, het bij veel luchtvaartmaatschappijen verplicht is om altijd een paspoort of identiteitskaart te kunnen tonen. Onderdanen van lidstaten van de Europese Unie of van de EFTA (IJsland, Liechtenstein, Noorwegen, Zwitserland) hoeven alleen een geldig paspoort of identiteitskaart bij zich te dragen voor toegang tot de Schengenzone — zij hebben nooit een visum nodig, hoe lang het bezoek ook duurt. Onderdanen van andere landen moeten een geldig paspoort bij zich dragen, en hebben afhankelijk van de nationaliteit een visum nodig.

Alleen onderdanen van de volgende niet-EU/EFTA-landen hebben geen visum nodig voor toegang tot de Schengenzone: Albanië*, Andorra, Antigua en Barbuda, Argentinië, Australië, Bahama's, Barbados, Bosnië en Herzegovina*, Brazilië, Brunei, Canada, Chili, Costa Rica, El Salvador, Guatemala, Honduras, Israël, Japan, Kroatië, Noord-Macedonië*, Maleisië, Mauritius, Mexico, Monaco, Montenegro*, Nieuw-Zeeland, Nicaragua, Panama, Paraguay, Saint Kitts en Nevis, San Marino, Servië*/**, Seychellen, Singapore, Taiwan*** (Republiek China), Verenigde Staten, Uruguay, Vaticaanstad, Venezuela, Zuid-Korea, alsook personen met een British National (Overseas)-paspoort, een Hongkong-SAR-paspoort of een Macau-SAR-paspoort.

Bezoekers van deze visa-vrije landen mogen niet langer dan 90 dagen blijven in een periode van 180 dagen in de Schengenzone als geheel, en mogen in principe niet werken tijdens de verblijfsduur (al zijn er een aantal Schengenlanden die onderdanen van bepaalde nationaliteiten wel toestaan te werken — zie beneden). De teller begint op het moment dat je een lidstaat van de Schengenzone binnentreedt en verloopt niet als je een bepaald Schengenland verlaat voor een ander Schengenland of vice-versa. Echter, onderdanen van Nieuw-Zeeland mogen wel langer dan 90 dagen blijven indien zij alleen bepaalde Schengenlanden bezoeken - zie voor een uitleg van de Nieuw-Zeelandse regering (in het Engels).

Als een niet-EU/EFTA-onderdaan bent (zelfs van een visa-vrij-land, met uitzondering van Andorra, Monaco of San Marino), zorg er dan voor dat jouw paspoort gestempeld wordt bij het binnentreden en bij het verlaten van de Schengenzone. Zonder stempel bij binnenkomst kan je behandeld worden als hebbende de verblijfsduur overschreden bij vertrek; zonder stempel bij vertrek kan je de toegang tot de Schengenzone de volgende keer ontzegd worden wegens het overschrijden van de verblijfsduur in een vorige reis. Als je geen stempel kan bemachtigen, behoud dan documenten als instapkaarten, transportkaartjes en bonnetjes van geldautomaten, omdat die de grenspolitie kunnen helpen overtuigen dat je legaal in de Schengenzone verbleven bent.

Let op dat:

(*) onderdanen van Albanië, Bosnië en Herzegovina, Noord-Macedonië, Montenegro en Servië een biometrisch paspoort nodig hebben om van visa-vrij reizen gebruik te kunnen maken;

(**) onderdanen van Servië met paspoorten uitgegeven door het Serbian Coordination Directorate (bewoners van Kosovo met Servische paspoorten) wel een visum moeten aanvragen;

(***) onderdanen van Taiwan hun ID-nummer vastgelegd moeten hebben in hun paspoort om van visa-vrij reizen gebruik te kunnen maken.

Per vliegtuig

Keflavik International Airport

• 1 Keflavik International Airport ((IATA: KEF, ICAO: BIKF)), Leifsvollur, Keflavik, ☏ +354 424 4000. (bijgewerkt nov 2025)

Keflavík International Airport (IJslands: Keflavíkurflugvöllur) is het grootste en belangrijkste vliegveld van IJsland. Het ligt vlak bij het stadje Keflavík, zo'n 50 kilometer van de hoofdstad Reykjavik.

De belangrijkste maatschappij die er haar thuisbasis heeft is Icelandair. Deze maatschappij vliegt naar diverse belangrijke Europese steden, maar vanaf IJsland ook naar de Verenigde Staten en Canada.

De volgende maatschappijen vliegen naar Keflavik (sommige vluchten zijn seizoensgebonden)

• Air Iceland (Akureyri, Nuuk) ;
• Austrian Airlines (Wenen);
• Edelweiss Air (Zurich);
• Eurowings (Kɵ̃ln/Bonn);
• Icelandair (Amsterdam, Barcelona, Bergen, Berlijn, Boston, Billund, Kopenhagen, Düsseldorf, Frankfurt, Glasgow, Gotenburg, Halifax, Helsinki, Londen, Luik, Madrid, Manchester, Milaan, Minneapolis/St. Paul, New York, Orlando, Oslo, Rome, Parijs, Stockholm, Toronto, Tenerife)
• Lufthansa (Dusseldorf, Hamburg);
• SAS (Oslo, Stockholm).

Per auto

Je kunt je auto meenemen op een ferry die vertrekt vanaf Denemarken. De ferry doet er drie dagen over om IJsland te bereiken. (zie Smyril Line)

Per bus

Zie hierboven!

Per boot

De Norröna in de haven van Seyðisfjörður

• 2 Haven van Seyðisfjörður, Hafnargata 52A (17 km van Egilsstaðir), ☏ +354 470 2360, port@mulathing.is. (bijgewerkt nov 2025)

De Smyril Line vaart vanaf Hirtshals (Denemarken) en via Tórshavn (Faeröer) naar Seyðisfjörður. De overtocht duurt circa drie dagen. Vanuit de Benelux komt daarbij de reis naar een van de vertrekhavens. Een groot voordeel is dat je je eigen wagen kunt meenemen op de ferryboot, een huurwagen is duur in IJsland. De overtocht voor een gezin met 2 kinderen (1 maal onder de 12 jaar en 1 maal boven de 12 jaar) met een gewone auto in een eenvoudige 4-persoons hut, komt op ongeveer €1250,00 uit (gebaseerd op een testreservering midden mei 2026).

Rondreizen

IJsland heeft veel natuurschoon te bieden. De nationale weg die het eiland omcirkelt is een aanrader. IJsland heeft geen spoorwegennet. Het openbaar vervoer is betaalbaar. Houd bij het plannen van trips rekening met het veranderlijk weer. De beste periode om te reizen, is van juni tot september (in juni is er praktisch 24 uur per dag zonlicht).

Per vliegtuig

Luchthavens binnenlandse vluchten

IJsland ziet er op de kaart niet uit als een overdreven groot land. Desondanks kan het, temeer omdat IJsland niet over een spoorwegennet beschikt, een goed idee zijn om het vliegtuig te nemen om op een bepaalde plaats te komen. De vluchten worden gedaan door Air Iceland en Eagle Air en vertrekken hoofdzakelijk vanaf de nationale luchthaven van Reykjavík (dus niet Keflavík International Airport). Voor meer informatie over de binnenlandse vluchten in IJsland, zie de website van Innanlands Flugvellir.

Per bus

Buslijnen Straeto-IJsland

BSI Travel heeft regelmatige busdiensten naar de meeste bestemmingen in het land, voornamelijk rond de Ringweg (Route 1). Speciale aanbiedingen bevatten 1 tot 4 weken ongelimiteerde busreizen rond de Ringweg (optioneel met busreis naar de Westfjoren) of een eenmalige tijd ongelimiteerde reis rond de Ringweg in beide richtingen. De BSI tours naar het binnenland, in speciale 4x4 bussen, zijn veel goedkoper en relax alternatief dan zelf te rijden en bedienen de meeste belangrijke bestemmingen. (bv. Landmannalaugar, Thorsmork, Aksja etc). Tours naar het binnenland worden enkel gepland tijdens de zomermaanden, meestal juni tot september.

• Busdiensten voornamelijk in Reykjavik worden bediend door Straeto en regionale lijnen aan de Ringweg 1 op IJsland.
• 1 Hlemmur Busstation, Hlemmur,Reykjavik, ☏ +354 540 2700, ask@straeto.is. Strætó bus (bijgewerkt nov 2025)

• 
  Straeto bushalte Hlemmur
• 
  Een van de meest geïsoleerde bushaltes op aarde

Regionale-lijndiensten van Straeto |		Frequentie	Opmerkingen
Lijn 51	Hõfn — Selfoss — Reykjavik	ma-vr	geen fietsen mee
Lijn 52	Reykjavik — Landeyjahöfn	ma-vr	geen fietsen mee
Lijn 55	Reykjavik — KEF Airport	ma-vr	geen fietsen mee
Lijn 56	Akureyri — Egilsstadir	ma-vr	2 fietsen / gratis
Lijn 57	Reykjavik — Akureyri	ma-vr	geen fietsen mee
Lijn 72	Flúðir — Selfoss	ma-vr	geen fietsen mee
Lijn 73	Selfoss — Grimsnes	ma-vr	geen fietsen mee
Lijn 78	Akureyri — Siglufjõrdur	ma-vr	geen fietsen mee
Lijn 79	Akureyri — Husavik	ma-vr	geen fietsen mee
Lijn 93	Egilsstadir — Seydisfjõrdur	ma-vr	2 Fietsen - 2000 kr p. fiets
Lijn 94	Hõfn — Djupvogur	ma-vr	2 fietsen ( zomer ) - 2000 kr p.fiets

Let op! LET OP: }Raadpleeg de web-site, tijdens de winterperiode zijn sommige routes door sneeuwval onbegaanbaar

Per auto

Ringweg 1

Op IJsland is er de Hringvegur 1 (Randweg 1) over een afstand van 1370 km, deze weg voert langs alle belangrijke plaatsen en bestemmingen.

Verkeersregels

Op IJsland rijd men overigens rechts van de weg.

Autosnelwegen zijn er niet.

• Snelheid

Binnen de bebouwde kom : 50 km/h

Buiten de bebouwde kom: 90 km/h op geasfalteerde wegen

• Op de ringweg ten oosten van Akureyri is er sinds eind 2018 een wegtunnel (Vaðlaheiði Tunnel), die tol kent (december 2025: 2152 kr) en binnen 3 uur na het passeren via internet moet worden betaald.

Let op! LET OP: In het verkeer hebben schapen en paarden voorrang

• 
  Verharde weg
• 
  Auto op een onverharde weg.
• 
  Verkeersbord waterkruising zonder brug - alleen 4x4 voertuigen toegestaan
• 
  Situatie waarvoor het voorgaande bord bestemd is
• 
  Verkeersbord wegversmalling die tijdelijk tweerichtingsverkeer onmogelijk maakt
• 
  Verkeersbord schapen
• 
  Verkeersbord snelheid

Autoverhuur

Een auto huren in IJsland is relatief duurder dan in Nederland, de autoverhuurbedrijven bieden zelf korting aan als je je auto voor meer dan 7 dagen huurt. Vanwege de sterke toename van het aantal toeristen in de afgelopen jaren is het raadzaam om uw huurauto van tevoren te boeken. De meeste bedrijven hebben zetel op de Internationale luchthaven van Keflavik (KEF).

Enkele autoverhuurbedrijven zijn:

• Carjet
• Sixt
• Northbound
• Sunny Cars

of via Booking.com en/of ANWB.

Taal

Op IJsland spreekt men IJslands, een Noord-Europese taal. In tegenstelling tot het talenverband tussen het Zweeds, Noors en Deens, lijkt het IJslands veel minder op deze talen. Het IJslands heeft de oude Scandinavische naamvallen nog behouden en kent letters zoals de ð (edh) en de þ (th). Ook maakt men zelden gebruik van leenwoorden uit andere talen. IJslanders spreken over het algemeen goed Engels en redelijk Duits.

Bekijken

Strokkur Geysir

Een rondrit over het eiland over weg nummer 1 is ongeveer 1400 km. Het zou zonde zijn om IJsland te bezoeken en niet enkele van deze schitterende natuurparken mee te pikken. Er worden veel excursies aangeboden door reisagentschappen. Deze vertrekken meestal in Reykjavik of Akureyri. Je kunt de gletsjers en de grote vulkanen bezoeken voor een redelijke prijs. De goedkoopste oplossing is om zelf te rijden met een gehuurde wagen.

• 1 Vatnajökull Nationaal Park. Vernoemd naar de Vatnajökull gletsjer, de op een na grootste gletsjer van Europa. Het is het grootste nationaal park van Europa: aanvankelijk 12.000 km², maar nu 14.820 km². Het is gelegen in 3 van de 8 IJslandse regio's: Austurland, Norðurland eystra en Suðurland. (bijgewerkt dec 2025)

• 
  Vatnajökull
• 
  Kerid
• 
  Strokkur
• 
  Gullfoss
• 
  Þingvellir Nationaal Park
• 
  Seljalandsfoss

Doen

Jökulsarlon

• 1 Golden Circle (het punt waar de centrale verkeersweg in Reykjavik uitkomt op weg 1, wordt hier als beginpunt gebruikt). Een veel gevolgde toeristische route in IJsland, met begin- en eindpunt in Reykjavik, met o.a. de vulkaan Kerid, Blue Lagoon, Strokkur Geyser, Gullfoss en het Þingvellir-Nationaalpark. De Golden Circle route wordt ook vaak als georganiseerde rondreis aangeboden. (bijgewerkt nov 2025)
• Walvistocht, info@icewhale.is. Ga een walvistocht maken met een motorschip of rubberboot vanuit Húsavík, Ólafsvík of Reykjavik. De website Ice Whale geeft een overzicht van de reisorganisaties die deze tochten uitvoeren. (bijgewerkt nov 2025)
• Warmwaterbaden. Op verschillende plekken zijn er warmwaterbaden zoals de Blue Lagoon, Myvatn, Laugarvatn, Reykjadalur, Hrunalaug en Seljavallalaug. (bijgewerkt dec 2025)

• 
  Walvis-safari Reykjavik
• 
  Bultrug bij Ísafjarðardjúp
• 
• 
• 
  Blue Lagoon
• 
  Laugarvatn
• 
  Reykjadalur
• 
  Myvatn

Kopen

Hagkaup

Bonus Supermarkt

IJsland is een duur land, maar is door de daling in koopkracht wel iets minder duur geworden. Maar goedkoop is IJsland zeker niet!

• Er zijn meerdere budgetsupermarkten: Bonus ( met het roze varkentje), Samkaup, Netto en Kronan.
• Ook is er een warenhuisketen: Hagkaup.

De openingstijden voor de meeste winkels zijn van ma-za 10:00-18:00, op zondag zijn de meeste gesloten.

Kosten

ISO 4217 valutacode: ISK

Prijzen en geldbedragen: kr na het getal

Wisselkoers: €1,00 = 146,81 kr (nov. 2025)

Eten

Þorramatur

Sommige traditionele IJslandse gerechten worden door toeristen als vreemd of zelfs volledig oneetbaar beschouwd, vanwege hun textuur, geur of smaak. In de keuken wordt alles wat eetbaar zonder dat de smaak veel veranderde door kruiden. Veel van de gerechten zijn tegenwoordig in de supermarkt te koop. De basis van de IJslandse keuken zijn vis en schapen.

Fastfood

Pylsur corner

Lokaal is er de IJslandse Hot dog (Pylsur) gemaakt van lamsvlees, varkensvlees en rundvlees.

• Metro (heeft McDonald's overgenomen)
• KFC (internationale fastfood-keten)
• Subway (internationale fastfood-keten)
• Hamburgarabullan - Tommi's

Culinair

Op IJsland is er veel schapenteelt, op het menu staat ook gekookte schapekop.

• Þorramatur (Porri' s maaltijd);
• Hakari (gefermenteerde haai);
• Plokkfiskur (visstoofpotje);
• Hardfiskur (gedroogde stokvis);
• Slatur (worst van schaap);
• Abrystir (pudding);
• Skyr (yoghurt).

Verse vis

Dagelijks verse aanvoer van o.a. kabeljauw. forel, zalm, haring en platvis. Haai en walvis staan echter ook op het menu.

Uitgaan

Drinken

• Kraanwater - is van uitstekende kwaliteit, afkomstig vanuit de gletsjers en bronnen.
• Brennivín - het Nationale drankje, een destillaat gemaakt van aardappelen en karwijzaad, lijkt op Akvavit.

IJslanders drinken de gehele dag door koffie.

• 

Tegen alle verwachtingen in, is IJsland berucht om zijn uitgaansleven. Bekende filmsterren komen naar hier om uit te gaan. Dit in de hoofdstad. Er zijn verschillende bars. Uitgaan in IJsland is echter niet goedkoop, een pintje bier kan al snel 6 tot 8 euro kosten.

Overnachten

Campings

Camping in Landmannalaugar

Jeugdherberg

Het aantal jeugdherbergen Farfuglarheimili neemt elk jaar toe,

Kampeerboerderij

Men kan ook overnachten bij de boer, deze mogelijkheid neemt ook ieder jaar toe.

Hotels

Grand Hotel, Reykjavik

Op IJsland is overnachten in een hotel niet goedkoop, 1 tweepersoonskamer kost al snel meer dan €100 terwijl in de zomer al gauw €150 kost.

Leren

Universiteit in Reykjavik

Op IJsland zijn 8 universiteiten.

Werken

De werkloosheid in IJsland is stijgend en de lonen zijn aan het dalen. Momenteel is IJsland dus niet de plaats waar je het beste naar werk kunt zoeken. Werkvergunningen zijn noodzakelijk voor inwoners van de meeste landen. De uitzonderingen zijn inwoners van Scandinavische landen (Groenland, Faeröer-eilanden, Denemarken, Noorwegen, Zweden, Åland eilanden en Finland) en EU-landen.

Werkvergunningen kunnen zeer moeilijk te verkrijgen zijn als je niet van een van de vermelde landen afkomstig bent omdat IJsland een relatief strikte immigratiepolitiek kent.

Wees voorzichtig met zwart werk in IJsland. Je loon zal lager liggen en je zal niet dezelfde rechten hebben. IJsland is een land met een sterke vakbond met meer dan 90% van de werkende bevolking die daar lid van is.

Een goede bron is Directorate of Labour website

Veiligheid

Het grootste deel van het land is veilig

WAARSCHUWING: Vulkaanuitbarstingen komen vaak onverwacht. Vluchten worden dan meestal meerdere dagen gecanceld. Dus terug naar huis moet dan worden uitgesteld! Raadpleeg hier het actuele reisadvies van het Nederlandse Ministerie van Buitenlandse Zaken. Het actuele reisadvies van het Belgische Ministerie van Buitenlandse Zaken kun je hier raadplegen. Er is ook gedetailleerde info over de veiligheid op deze website van de V.S.

Voor een gedeelte van het land geldt een zeker veiligheidsrisico

IJsland is een zeer veilig land. De situatie op de weg is ook zeer veilig op de grote rondweg, dit komt vooral doordat je in sommige regio's niet meer dan eens in het uur een auto tegen zal komen. In het binnenland zijn de wegen onverhard (grind) en vaak heuvelachtig, er moet opgepast worden voor eventuele tegenliggers op het heuvelachtige terrein. Een terreinwagen wordt aangeraden.

Let op! LET OP: De natuur is heer en meester in IJsland, kijk uit als je over lava loopt en op het strand, de zee is sterker dan je denkt.

Gezondheid

De medische voorzieningen in IJsland zijn goed en gratis beschikbaar voor inwoners van de Europese Unie met een geldige E-111 formulier aanvragen bij hun verzekeraar, of een vervangende identiteitskaart. Inwoners van Scandinavië moeten een geldig paspoort tonen en medische verzekering om behandeld te worden.

Besmettelijke ziekten zijn geen probleem in IJsland. Inentingen zijn niet vereist, behalve als je van een land afkomstig bent dat lijdt onder besmettelijke ziektes zoals cholera.

De grootste bedreiging voor je gezondheid is waarschijnlijk een ongelukkige kwetsuur of het slechte weer. Zorg ervoor dat je het altijd warm genoeg hebt en dat je waterdichte kledij hebt. De keuze van de juiste kledij is voornamelijk belangrijk in IJsland en kan een kwestie van leven of dood zijn. Wees extra aandachtig in geothermische gebieden.

Respect

• Sommige IJslanders geloven in het verborgen volk – huldufólk genaamd – en enkele beweren ze gezien te hebben. Ze zijn analoog aan elfen, maar worden dikwijls als verschillend beschouwd. Er is een museum in Reykjavík gewijd aan het verborgen volk. Het is een oud IJslands geloof en de meeste IJslanders respecteren de traditie. Skepsis kan dus onvriendelijk overkomen.
• Vele toeristen, waaronder vele Europeanen, zien IJslanders als grof en onbereikbaar. Dit is algemeen maar een eerste indruk, de meeste mensen zijn vriendelijk en hulpvaardig.
• Fooien worden niet verwacht in IJsland, maar wel geapprecieerd. Geef enkel een fooi voor een uitzonderlijke service.
• Stiptheid is niet zo belangrijk in IJsland als ergens anders en vele mensen zullen 15 minuten later opdagen dan het afgesproken uur, en komen opdagen met een uur vertraging op feestjes of andere sociale activiteiten.
• Als ze Engels spreken gebruiken IJslanders het woord fuck meer dan je gewoon bent van andere Engelstaligen. Grove meningen worden regelmatig uitgedrukt en moeten niet slecht opgevat worden.
• De globale economische crisis is een gevoelig onderwerp - onthoud dat de doorsnee-IJslander niet genoten heeft van de investering van hun land in het buitenland. Integendeel, ze hebben een behoorlijk verlies geleden in koopkracht.

Contact

• 2 Verkeersbureau IJsland (Promote Iceland), Sundagarðar 2, Reykjavik, ☏ +354 5114000. (bijgewerkt nov 2025)

Rondom

Faroer eilanden

• Faeröer - eilandengroep met de hoofdstad Torshavn

Landen in Europa

Balkan: Albanië · Bosnië-Herzegovina · Bulgarije · Kosovo · Kroatië · Montenegro · Noord-Macedonië · Roemenië · Slovenië · Servië Baltische staten: Estland · Letland · Litouwen Benelux: België · Luxemburg · Nederland Britse Eilanden: Ierland · Verenigd Koninkrijk Centraal-Europa: Duitsland · Hongarije · Liechtenstein · Oostenrijk · Polen · Slovenië · Slowakije · Tsjechië · Zwitserland Frankrijk en Monaco: Frankrijk · Monaco Iberisch Schiereiland: Andorra · Gibraltar · Portugal · Spanje Italiaans Schiereiland: Italië · Malta · San Marino · Vaticaanstad Kaukasus: Armenië · Azerbeidzjan · Georgië Oost Middellandse Zee: Cyprus · Griekenland · Turkije Oost-Europa: Kazachstan · Moldavië · Oekraïne · Rusland · Wit-Rusland Scandinavië: Denemarken · Finland · Noorwegen · IJsland · Zweden

Regio's van het Noordpoolgebied
Noord-Amerika: Arctisch Alaska · Yukon · Northwest Territories · Nunavut · Noordelijk Quebec · Groenland Europa: IJsland · Noord-Noorwegen · Spitsbergen · Jan Mayen · Norrbottens län · Fins Lapland Azië: Noordwest-Rusland · Kraj Krasnojarsk · Jakoetië · Tsjoekotka Noordelijke IJszee: Eilanden in de Noordelijke IJszee